-
- Katılım
- 17 Aralık 2025
-
- Mesajlar
- 2.510
-
- Tepkime puanı
- 0
-
- Puan
- 36
Sivas Kayalıpınar'da ortaya çıkan 3 bin 400 yıllık Hitit tabletlerinde şehirden şehre yayılan, özellikle çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgına dair detaylar açığa çıktı.
Sivas'ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar'da kazılar sürüyor. Kızılırmak kıyısında yer alan ve Hitit döneminde Samuha adıyla bilinen antik kentteki kazılarda son olarak Kral 2'nci Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçası gün yüzüne çıkarıldı.
Hititçe ve Hurrice kaleme alınan yaklaşık 3 bin 400 yıllık tabletlerde; devlet yönetimi, askerî faaliyetler, kraliyet ailesi ve dönemin sosyal yaşamına ilişkin bilgiler yer alıyor.
YÜKSEK ATEŞLE SEYREDEN VE ÇOCUKLARI ETKİLEYEN BİR SALGIN
Belgelerden bazılarında şehirden şehre yayılan yüksek ateşli bir salgını anlatılıyor.
Özellikle çocukları ve bebekleri ölüme sürükleyen hastalık nedeniyle küçük prens ve prensesler ile yüksek rütbeli Hitit görevlilerinin çocuklarının sağlık durumlarının fal sorgulamalarıyla takip edildiği görülen tabletlerdeki metinler, salgının Hitit kraliyet ailesinde oluşturduğu kaygıyı da doğrudan yansıtıyor.
Henüz anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin sağlık durumunun büyük endişeyle ele alındığı belgelerde, geleceğinin kehanet yoluyla anlaşılmaya çalışıldığı görülüyor. Başka bir tablette ise bebek prensesin hayatını kaybettiği ve onun için gerçekleştirilen cenaze ritüeli kayıt altına alınıyor.
HİTİT GENERALLERİNDEN KRALA MEKTUP
Tabletlerden birinin de Batı Anadolu'daki Hitit generallerinden krala gönderilmiş bir mektup olduğu anlaşıldı. Mektupta Hitit bölgesinin düşmanlar tarafından çevrildiği söylenerek, asker, at ve savaş arabası isteniyor. Yardım gelmezse ordunun yok edileceği yönünde uyarıda bulunan generaller, desteğin gönderilmemesi halinde ortaya çıkacak sonuçların sorumluluğunu üstlenmeyeceklerini de bildiriyor.
KUŞ FALCILARININ GÖZLEMLERİ DE ANLATILIYOR
Arşivdeki bir tablette ise kuş falcılarının adeta yol günlüğü gibi tuttuğu kayıtlar bulunuyor. Samuha'nın dışına çıkarak farklı bölgelerde gözlem yapan falcıların konakladıkları kentler, izledikleri güzergahlar ve gözlemledikleri kuşlar belgelerde ayrıntılarıyla yer alıyor.
Geçen yılki buluntularla birlikte 184'e ulaşan bu kraliyet arşivi, 21'inci yüzyılda bulunan en kapsamlı Hititçe arşiv olma özelliğini taşıyor.